U selu Boka, na području opštine Sečanj, nalazi se jedna od značajnih katoličkih bogomolja srednjeg Banata – Crkva Navještenja Gospodinova. Današnja crkva podignuta je 1840. godine i predstavlja važan deo istorijskog i verskog nasleđa ovog kraja. Turistička organizacija opštine Sečanj navodi je među kulturno-istorijski značajnim sakralnim objektima opštine.
Istorija župe
Istorija katoličke zajednice u Boki mnogo je starija od današnje crkvene građevine. Prema podacima Zrenjaninske biskupije, Boka se kao župa pominje već 1333. godine, kada je u papinskom periodičnom registru zabeležen i župnik po imenu Šimon. To pokazuje da je katolička crkvena organizacija na ovom prostoru postojala još u srednjem veku.
Nakon dugog istorijskog prekida, župa je ponovo formirana 1802. godine, na inicijativu zagrebačkog biskupa Maksimilijana Vrhovca. Poseban značaj za razvoj Boke imalo je doseljavanje stanovništva početkom 19. veka. Godine 1801. doseljeno je oko 400 hrvatskih plemića, kojima je vlastelin dodelio zemljišne nadarbine.
U početku je katolička zajednica koristila skromnu drvenu crkvu. Ona je bila podignuta u župnom dvorištu 1802. godine, a služila je vernicima sve do 1840. godine.
Gradnja današnje crkve
Današnja crkva Navještenja Gospodinova izgrađena je upravo u periodu velikih promena u Boki. Za njenu izgradnju posebno je značajan testament biskupa Vrhovca, koji je za tu namenu ostavio 30.000 forinti. Gradnju je započeo biskup Alagović, dok je završena za vreme njegovog naslednika, biskupa – kasnije kardinala – Haulika. Crkvu je 9. maja 1840. godine posvetio dekan.
Tako je Boka sredinom 19. veka dobila reprezentativnu sakralnu građevinu koja je postala središte verskog života katoličkog stanovništva ovog dela Banata.
Zanimljivosti
• Župa ima srednjovekovne korene.
Iako je današnja crkva iz 1840. godine, tragovi katoličke župe u Boki sežu sve do 1333. godine, gotovo pet vekova pre izgradnje sadašnje crkve.
• Današnja crkva nasledila je drvenu bogomolju.
Pre izgradnje sadašnjeg hrama, vernici su od 1802. do 1840. godine koristili crkvu izgrađenu od drveta.
• Veliki doprinos izgradnji dao je biskup Vrhovac.
Njegov testamentarni prilog od 30.000 forinti bio je namenjen upravo izgradnji nove crkve, što govori o značaju koji je katolička zajednica u Boki imala početkom 19. veka.
• Matične knjige imaju dugu tradiciju.
Katolička župa u Boki vodi matične knjige još od 1801. godine, što predstavlja dragocen izvor za proučavanje istorije stanovništva, porodica i društvenog života sela.
• Bogosluženje je povezano sa više kulturnih tradicija.
Prema podacima Zrenjaninske biskupije, u župi se bogosluženje tradicionalno obavlja na mađarskom i hrvatskom jeziku, što odražava složenu istoriju i multikulturalnost Banata.
Navještenje Gospodinovo – značenje imena crkve
Crkva je posvećena Navještenju Gospodinovu, odnosno Blagovijesti. Ovaj praznik katolička Crkva slavi 25. marta, devet meseci pre Božića. Obilježava trenutak kada je arkanđeo Gabrijel navestio Mariji da će po Duhu Svetom začeti i roditi Isusa Hrista.
Zbog toga je Navještenje jedan od ključnih događaja hrišćanske istorije – trenutak koji označava početak Hristovog utelovljenja. Sam naziv „Blagovijest“ potiče od staroslovenske reči koja označava dobru, radosnu vest.
Crkva kao deo nasleđa Boke
Crkva Navještenja Gospodinova nije samo mesto molitve već i svedočanstvo višeslojne istorije Boke. Njena priča povezuje srednjovekovno postojanje župe, doseljavanje stanovništva početkom 19. veka, razvoj katoličke zajednice i izgradnju velike crkve 1840. godine.
Zajedno sa drugim sakralnim objektima Boke i okolnih sela, ona čini važan deo kulturno-istorijskog pejzaža opštine Sečanj. Posebno je vredna činjenica da se istorija župe može pratiti kroz veoma stare crkvene zapise i matične knjige, čime crkva predstavlja i svojevrsni čuvar sećanja na generacije stanovnika ovog banatskog sela.
Ostavite komentar